با قضا برنمىتوان آمد * با قدر برنمىتوان آويخت و در شب غره ماه ربيع اول « 1 » در منزل طويله شامى « 2 » ، چنان برفى باريد كه امكان زيست نبود ، پس به ناچارى موكب اعلى از آن منزل حركت فرمود و به شتاب تمام وارد شهر تبريز گرديدند و جناب آقا سيد محمد و ساير علما پيشتر وارد شهر تبريز شده بودند و عوام الناس تبريز به جهات مختلفه با ايشان ، بىاندامى مىنمودند و يكى از جهات آنكه ، سيدى جليل القدر از خطباى تبريز ، در جنگ گنجه كشته شده بود و جماعتى ديگر از مجاهدين در آنجا از جان گذشته بودند و چون عوام تبريز جناب آقا سيد محمد را مباشر جنگ و شكست عهد مصالحه با روسيه مىدانستند و در خيال آزار او بودند « 3 » ، جناب عبد اللّه خان امين الدوله كه مهماندار عالىجنابان مجتهدين بود ، مراتب را خدمت شاهنشاهى عرض نمود و شهريار ديندار ، براى رعايت شرع مبين روزى به ديدن جناب آقا سيد محمد رفتند « 4 » و نهايت احترام را به‌جا آوردند و عوام تبريز چون اين‌گونه محبت را ديدند از نيت آزار برگرديدند و بعد از سه روز موكب فيروز از خارج شهر تبريز نهضت فرمود و از راه مراغه عبور نموده ، روز بيست و دويم « 5 » وارد دار الخلافه طهران گرديد و جناب سيد ممجد آقا سيد محمد مجتهد بعد از نهضت حضرت شاهنشاه ، از شهر تبريز به عزم عتبات عاليات حركت فرمود و در بين راه به مرض اسهال مبتلا گشته ، وفات نموده ، به روضه رضوان خراميد . « 6 » و عيد نوروز سنه تنگوزئيل در روز بيست و دويم ماه شعبان اين سال : [ 1242 ] « 7 » واقع گرديد و اعليحضرت شاهنشاه صاحبقران بعد از فراغت از شيلان نوروزى ، براى تلافى و تدارك با روسيه ، فرامين به احضار سپاه ظفرقرين صادر گرديده ، به اندك زمانى خارج طهران پر از لشكر گرديد و روز هشتم ماه ذىحجه اين سال : [ 1242 ] « 8 » پادشاه بىهمال به عزم آذربايجان از طهران نهضت فرمود و در منزل ميانه از جانب حسن خان سارو اصلان « 9 » پانصد نيزه سر از سپاه روسيه ، از نظر همايونى گذرانيدند و حضرت صاحبقران وارد دار السلطنه تبريز گرديد و بعد از چند روز نهضت فرموده ، وارد چمن قبله گرديد « 10 » ، بعد از چند روزى در خارج بلدهء خوى رايات جلال برافراشت ، پس چمن مرند « 11 » را لشكرگاه فرمود ، پس تشريف‌فرماى چمن مهربان گرديد . « 12 »

--> ( 1 ) . برابر با 2 اكتبر 1826 . ( 2 ) . در روضة الصفا ، ج 9 ، ص 656 : ( طويله شاهى ) ، اما در ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 367 ، همانند متن فارسنامه است . ( 3 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 656 . ( 4 ) . ماخذ آن را نيافتم . ( 5 ) . برابر با 23 نوامبر 1826 . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 657 ، ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 368 . ( هشت ساعت و چهل و پنج دقيقه روز چهارشنبه 22 شعبان ) ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 370 . ( 7 ) . برابر با 21 مارس 1827 . ( 8 ) . برابر با 3 ژوئيه 1827 . ( 9 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 661 . ( 10 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 663 : دهكدهء قبلهء مسجد در 45 ميلى جنوب شرقى تبريز . ( 11 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 665 . ( 12 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 666 .